Trwa wczytywanie strony. Proszę czekać...
Wtorek, 5 marca. Imieniny: Aurory, Fryderyka, Oliwii
09/12/2023 - 05:55

Masz prawo do urlopu – czy pracodawca musi ci go dać w grudniu na Boże Narodzenie i Nowy Rok

Każdy kto jest zatrudniony na umowę o pracę ma prawo do urlopu wypoczynkowego. Niezależnie od jego wymiaru, przynajmniej 14 dni tego urlopu należy wykorzystać w jednym „kawałku”. Okres świąt to dobry czas, by skorzystać z tego prawa zagwarantowanego w kodeksie pracy. Czy pracodawca musi udzielić urlopu za 2023 r. w grudniu, w tym w ostatnich dniach roku, jeśli nie wykorzystaliśmy go wcześniej?

Czy niewykorzystany urlop za 2024 rok może przepaść, a jeśli tak to kiedy?

Urlop wypoczynkowy: wszystko co musisz wiedzieć

Urlop wypoczynkowy to coroczna, nieprzerwana i płatna przerwa w wykonywaniu pracy Urlop ma być wykorzystany w naturze. Pracownik nie może się zrzec prawa do urlopu wypoczynkowego.

Prawo do pierwszego urlopu wypoczynkowego pracownik podejmujący pracę po raz pierwszy, uzyskuje z upływem każdego miesiąca pracy, w wymiarze 1/12 wymiaru urlopu przysługującego mu po przepracowaniu roku. Za każdy miesiąc ma prawo do 1/12 z 20 dni (czyli 1,66 dnia) – tj. nabywa się prawo do urlopu z dołu.

Prawo do kolejnych urlopów nabywa się w każdym następnym roku kalendarzowym – tj. nabywa się prawo do urlopu z góry.

Wymiar urlopu zależy od ogólnego stażu pracy – czyli wszystkich okresów zatrudnienia. Wynosi on:

  • 20 dni przy okresie zatrudnienia krótszym niż 10 lat,
  • 26 dni przy okresie zatrudnienia wynoszącym co najmniej 10 lat.

Przy zatrudnieniu w niepełnym wymiarze czasu pracy wymiar urlopu ustala się proporcjonalnie do wymiaru zatrudnienia np. przy ½ etatu jest to 10 lub 13 dni.

Do okresu zatrudnienia, od którego zależy wymiar urlopu wlicza się okresy poprzedniego zatrudnienia bez względu na przerwy w zatrudnieniu oraz sposób ustania stosunku pracy.

Wlicza się również okresy zakończonej nauki: od zasadniczej szkoły zawodowej (2 lub 3 lata) po szkołę wyższą (osiem lat).

Na jakich zasadach pracodawca udziela urlopu wypoczynkowego

Urlop powinien być udzielony w tym roku, w którym pracownik nabył do niego prawo. Urlop powinien być udzielony zgodnie z planem urlopów. Plan urlopów ustala pracodawca, biorąc pod uwagę wnioski pracowników i konieczność zapewnienia normalnego toku pracy. W braku takiego planu następuje to na podstawie porozumienia pracownika z pracodawcą.

Pracownik może wykorzystać 4 dni urlopu na swój wniosek, który pracodawca uwzględnia (tzw. „urlop na żądanie”).

Urlop może być wykorzystany w częściach na wniosek pracownika przy czym jedna część ma obejmować co najmniej 14 kolejnych dni kalendarzowych.

Urlopu udziela się w dni, które są dla pracownika dniami pracy, zgodnie z obowiązującym go rozkładem czasu pracy, w wymiarze godzinowym, odpowiadającym dobowemu wymiarowi czasu pracy pracownika w danym dniu.

Przy udzielaniu urlopu jeden dzień urlopu odpowiada 8 godzinom pracy (20 dni x 8 godzin = 160 godzin; 26 dni x 8 godzin = 208 godzin).

Gdy pracownika obowiązuje niższa dobowa norma czasu pracy jego dzień urlopu odpowiada tej niższej normie (np. 7 godzin w przypadku pracownika niepełnosprawnego – 20 dni x 7 godzin = 140 godzin; 26 dni x 7 godzin = 182 godziny).

Czy niewykorzystany urlop przepadnie

W razie niewykorzystania urlopu w roku kalendarzowym udziela się go do 30 września następnego roku.

Jeśli pracodawca nie wywiąże się z tego obowiązku, może zostać ukarany przez inspekcję pracy. Oznacza to, że o ile w okresie świątecznym może się bronić skutecznie przed udzieleniem urlopu za 2023 rok, argumentując to potrzebami firmy, o tyle nie ma szans by nie udzielić (bezkarnie) urlopu zaległego w tym czasie.

A co z przedawnieniem urlopu – czy przepadnie i kiedy?

Roszczenia z tytułu urlopu wypoczynkowego, podobnie jak wszystkie inne roszczenia z tytułu stosunku pracy przedawniają się po upływie trzech lat od dnia, w którym roszczenie stało się wymagalne. Zgodnie z orzecznictwem sądów pracy jest to ostatni dzień końca roku kalendarzowego, za który urlop przysługuje albo ostatni dzień końca września (maksymalny czas, kiedy pracownik może wykorzystać zaległy urlop). Przedawnienie urlopu następuje więc po 3 latach od ww. terminów.

To oznacza, że w przypadku urlopu za 2023 okres przedawnienia zacznie się od 1 stycznia 2024 roku, a zakończy 31 grudnia 2026 roku lub zacznie 1 października 2024 roku i skończy 30 września 2027 roku. Jeśli w tym czasie nie wykorzystamy zaległego urlopu za 2023 rok, ostatecznie on przepadnie.      ([email protected]) fot. MrGajowy3/pixabay  © Materiał chroniony prawem autorskim

Mr







Dziękujemy za przesłanie błędu